Η Νευρική Βουλιμία είναι μια Διατροφική Διαταραχή η οποία χαρακτηρίζεται από συχνά επεισόδια υπερφαγίας (υπερβολική κατανάλωση τροφής).
Τα επεισόδια αυτά, συνοδεύονται από ακατάλληλες αντισταθμιστικές συμπεριφορές όπως είναι η χρήση καθαρτικών ή διουρητικών χαπιών, η πρόκληση εμετού, η υπεργυμναστική ή οι ακραίες δίαιτες.
Ο “στόχος” των εκκαθαριστικών συμπεριφορών είναι η αποφυγή της αύξησης του βάρους.
Όπως σε όλες τις Διατροφικές Διαταραχές, η αυτοεκτίμηση του ατόμου επηρεάζεται από το βάρος και το σχήμα του σώματος και τις σκέψεις που κάνει σχετικά με την αυτοεικόνα του.
Η Βουλιμία εμφανίζεται στα πλαίσια της προσπάθειας του ατόμου να χάσει βάρος περιορίζοντας συνεχώς την πρόσληψη τροφής. Η υπερβολική στέρηση οδηγεί στην δημιουργία μιας ανεξέλεγκτης ανάγκης για κατανάλωση τροφής που θυμίζει όρεξη βοδιού (βους + λιμός).
Το αίσθημα απώλειας ελέγχου οδηγεί τα άτομα με Βουλιμία στην χρήση αντισταθμιστικών συμπεριφορών προκειμένου να αποφύγουν την αύξηση του βάρους.
Ωστόσο, οι αντισταθμιστικές συμπεριφορές δημιουργούν “τεχνητή πείνα”. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο φαύλος κύκλος της υπερφαγίας- εκκαθάρισης να διαιωνίζεται, οδηγώντας σε σοβαρές για την υγεία συνέπειες.
Ποιά είναι τα χαρακτηριστικά της Βουλιμίας
Η Βουλιμία χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας.
Σε αυτά, το άτομο καταναλώνει μεγάλη ποσότητα τροφής μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Όσο διαρκούν αυτά τα επεισόδια, ο διατρεφόμενος νιώθει ότι χάνει τον έλεγχο της πρόσληψης τροφής.
Συχνά, κατά τη διάρκεια αυτών των επεισοδίων καταναλώνονται τρόφιμα που το άτομο έχει «απαγορεύσει» στον εαυτό του ή θεωρεί ιδιαίτερα παχυντικά, όπως γλυκά, σοκολάτες, πατατάκια, μπισκότα, ψωμί, δημητριακά ή άλλα τρόφιμα υψηλής θερμιδικής πυκνότητας.
Η κατανάλωση τροφής γίνεται συνήθως πολύ γρήγορα και συνοδεύεται από έντονο αίσθημα απώλειας ελέγχου.
Τα επεισόδια σταματούν όταν μειωθεί η ένταση και επέλθει κορεσμός (σε σημείο δυσφορίας). Κατόπιν, εμφανίζονται συχνά έντονα συναισθήματα ενοχής, ντροπής, άγχους και απογοήτευσης.
Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που πολλοί προσπαθούν να «αντισταθμίσουν» την υπερφαγία μέσω εκκαθαριστικών ή αντισταθμιστικών συμπεριφορών.
Η Βουλιμία συχνά συνοδεύεται επίσης από:
- μυστικότητα γύρω από το φαγητό και τα επεισόδια υπερφαγίας
- υπερβολικό φόβο αύξησης του βάρους
- έντονη ανησυχία για το σχήμα και το μέγεθος του σώματος
- δυσκολία στην διατήρηση μιας σταθερής και ισορροπημένης σχέσης με το φαγητό
- εναλλαγές μεταξύ αυστηρού ελέγχου και απώλειας ελέγχου στην διατροφή
Ποιοι τύποι Βουλιμίας υπάρχουν
Η Βουλιμία δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα άτομα.
Οι βουλιμικές συμπεριφορές μπορεί να διαφέρουν ως προς τη μορφή, την συχνότητα και τον τρόπο “αντιστάθμισης” της υπερφαγίας.
Εκκαθαριστικού τύπου Βουλιμία
Σε αυτήν την μορφή, μετά από επεισόδια υπερφαγίας το άτομο προσπαθεί να αποβάλλει τις θερμίδες μέσω εκκαθαριστικών συμπεριφορών όπως πρόκληση εμετού και χρήση καθαρτικών ή διουρητικών.
Μη εκκαθαριστικού τύπου Βουλιμία
Αντί για εκκαθαριστικές μεθόδους, το άτομο χρησιμοποιεί άλλες αντισταθμιστικές συμπεριφορές.
Αυτές μπορεί να είναι η υπερβολική ή καταναγκαστική άσκηση, η παρατεταμένη νηστεία και ο αυστηρός περιορισμός τροφής.
Επεισόδια με αντικειμενικά μεγάλη ποσότητα τροφής
Σε πολλές περιπτώσεις, τα επεισόδια υπερφαγίας περιλαμβάνουν κατανάλωση αντικειμενικά μεγάλης ποσότητας φαγητού μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, συνοδευόμενη από έντονη αίσθηση απώλειας ελέγχου.
Εκκαθάριση μετά από μικρότερη ποσότητα τροφής
Ορισμένα άτομα μπορεί να καταφεύγουν σε εκκαθαριστικές ή αντισταθμιστικές συμπεριφορές ακόμη και μετά από κατανάλωση μικρότερης ποσότητας τροφής, επειδή νιώθουν ότι “παρενέβησαν” έναν διατροφικό κανόνα ή έχασαν τον έλεγχο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ψυχολογική δυσφορία σχετίζεται περισσότερο με την αντίληψη του ατόμου για το φαγητό παρά με την πραγματική ποσότητα που καταναλώθηκε.
Πώς συμπεριφέρεται ένα άτομο με Βουλιμία
Η Βουλιμία συχνά παραμένει αόρατη για πολλά χρόνια, ακόμη και στους πιο κοντινούς ανθρώπους του πάσχοντα.
Πίσω από μια φαινομενικά “φυσιολογική” καθημερινότητα, μπορεί να υπάρχουν ενοχές και ένας συνεχής αγώνας γύρω από το φαγητό, το σώμα και τον έλεγχο. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν ορισμένες συμπεριφορές και μοτίβα που λειτουργούν ως ενδείξεις.
Τα άτομα με Βουλιμία εκφράζουν έντονη επιθυμία για απώλεια βάρους. Ζυγίζονται συχνά, προσπαθούν να έχουν τον έλεγχο του βάρους τους και έχουν χαμηλή εικόνα σώματος.
Μετά το γεύμα, μπορεί να εξαφανίζονται στο μπάνιο όπου κλείνονται για αρκετή ώρα. Για να καλυφθεί ο ήχος της εκκαθάρισης, μπορεί να ακούγεται τρεχούμενο νερό ή δυνατή μουσική.
Ακόμη, μπορεί να ξυπνούν αργά το βράδυ και να επισκέπτονται την κουζίνα όταν όλοι στο σπίτι έχουν κοιμηθεί.
Οι Βουλιμικοί επίσης μπορεί να πηγαίνουν βραδινές βόλτες με το αυτοκίνητο ή με τα πόδια. Γενικά, επιδιώκουν να μένουν μόνοι τους ώστε να μπορέσουν να κάνουν το επεισόδιο υπερφαγίας.
Συχνά μπορεί να εξαφανίζονται μεγάλες ποσοτήτες φαγητού από το σπίτι. Επίσης, μπορεί να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες φαγητού χωρίς ταυτόχρονα να αυξάνεται το σωματικό βάρος.
Τέλος, μπορεί να υπάρχουν κρυμμένες συσκευασίες ή υπολείμματα φαγητών κάτω από κρεβάτια ή άλλα σημεία.
Ποιες είναι οι συνέπειες της Βουλιμίας
Τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας και οι εκκαθαριστικές συμπεριφορές επιβαρύνουν σημαντικά τον οργανισμό και μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία.
Οι κυριότερες συνέπειες της νόσου σχετίζονται με τις εκκαθαριστικές μεθόδους, δηλαδή τους εμετούς και την χρήση καθαρτικών.
Η εναλλαγή επεισοδίων υπερφαγίας και εμετών οδηγεί σε βλάβη του οισοφάγου, οισοφαγική παλινδρόμηση και δυσκοιλιότητα. Επίσης, οι εμετοί προκαλούν διάβρωση του σμάλτου των δοντιών και ερεθισμό στα ούλα εξαιτίας των γαστρικών οξέων.
Οι συχνοί αυτοπροκαλούμενοι εμετοί μπορούν να οδηγήσουν σε διαταραχές ηλεκτρολυτών και αφυδάτωση. Ως συνέπεια, μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές όπως υπόταση, υποθερμία, οιδήματα (πρήξιμο), καρδιακές αρρυθμίες, αναιμία. Σε σοβαρές περιπτώσεις, ακόμη και εμφράγματα.
Η συστηματική χρήση καθαρτικών προκαλεί ερεθισμό και βλάβες του εντέρου
Κάποιες από τις συνέπειες της χρήσης καθαρτικών είναι η διαταραχή ηλεκτρολυτών, η αφυδάτωση, η διάρροια, ή δυσκοιλιότητα, η ναυτία και πόνος.
Ακόμη, σε μακροχρόνια χρήση μπορεί να οδηγήσουν και σε καρκίνο του παχέος εντέρου.
Η παρατεταμένη ασιτία και η χρήση εκκαθαριστικών συμπεριφορών, οδηγούν σε υπογλυκαιμία. Σε αυτήν την περίπτωση, τα επίπεδα της γλυκόζης του αίματος πέφτουν κάτω από το φυσιολογικό και εμφανίζονται συμπτώματα όπως ατονία, πονοκέφαλος, ζαλάδα, ευερεθιστότητα, ναυτία και έλλειψη συγκέντρωσης.
Άλλα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας μπορεί να είναι και η πολύ έντονη επιθυμία για φαγητό και η διαρκής πείνα.
Τέλος, η εναλλαγή υπερφαγικών επεισοδίων και εκκαθαριστικών συμπεριφορών επηρεάζουν την βιοχημική ισορροπία του εγκεφάλου.
Συγκεκριμένα, επηρεάζουν τα επίπεδα της σεροτονίνης στον εγκέφαλο η οποία ρυθμίζει την πείνα και την διάθεση. Μακροχρόνια, τα άτομα με Βουλιμία μπορεί να εμφανίσουν κόπωση, διαταραχές διάθεσης ή κατάθλιψη.
Αδηφαγική Διαταραχή και Βουλιμία: Ποιά είναι η διαφορά;
Πολύ συχνά η Αδηφαγική Διαταραχή συγχέεται με την Βουλιμία, καθώς οι δύο διαταραχές έχουν αρκετά κοινά χαρακτηριστικά.
Τα άτομα με Αδηφαγική Διαταραχή εμφανίζουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας, κατά τα οποία καταναλώνουν αντικειμενικά μεγάλη ποσότητα τροφής μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, νιώθοντας παράλληλα απώλεια ελέγχου.
Συχνά τρώνε πολύ γρήγορα, ακόμη και χωρίς να πεινούν, μέχρι να αισθανθούν έντονη δυσφορία ή υπερβολικό κορεσμό.
Τα επεισόδια αυτά συνοδεύονται συνήθως από κατανάλωση φαγητού κρυφά ή σε απομόνωση. Υπάρχουν έντονα συναισθήματα ενοχής, ντροπής ή άγχους μετά το επεισόδιο και αυξημένο άγχος γύρω από το φαγητό και το βάρος.
Σε πολλές περιπτώσεις, η διαταραχή εμφανίζεται μέσα σε έναν κύκλο αυστηρού περιορισμού τροφής και επαναλαμβανόμενης στέρησης.
Η παρατεταμένη προσπάθεια ελέγχου της πρόσληψης τροφής μπορεί να οδηγήσει σε έντονη βιολογική και ψυχολογική ανάγκη για φαγητό, η οποία εκφράζεται μέσω των επεισοδίων υπερφαγίας.
Η βασική διαφορά ανάμεσα στην Αδηφαγική διαταραχή και την Βουλιμία είναι ότι στην Βουλιμία τα επεισόδια υπερφαγίας ακολουθούνται από αντισταθμιστικές συμπεριφορές.
Στην Αδηφαγική Διαταραχή αυτές οι συμπεριφορές απουσιάζουν.
Πώς θεραπεύεται η Βουλιμία
Τα άτομα με Νευρική Βουλιμία βιώνουν συχνά έντονη ψυχική δυσφορία μέσα στον φαύλο κύκλο της διαταραχής. Αυτό το γεγονός αποτελεί και έναν από τους βασικούς λόγους αναζήτησης βοήθειας.
Κεντρικός στόχος της θεραπείας είναι η σταθεροποίηση της διατροφικής συμπεριφοράς και η διακοπή των αντισταθμιστικών συμπεριφορών.
Για να επιτευχθεί αυτό, ο διατρεφόμενος θα πρέπει να διακόψει κάθε προσπάθεια για έλεγχο του βάρους καθώς και τις συμπεριφορές στέρησης ή εκκαθάρισης που διατηρούν τον φαύλο κύκλο της βουλιμίας.
Πολλά άτομα με Βουλιμία φοβούνται ότι, αν αρχίσουν να τρώνε πιο συστηματικά, δεν θα μπορούν να σταματήσουν.
Στην πραγματικότητα, όμως, όσο μειώνεται η στέρηση τροφής και αποκαθίστανται οι διατροφικές ελλείψεις, μειώνεται σταδιακά και η έντονη ανάγκη για φαγητό.
Ο ρόλος του Διαιτολόγου στην θεραπεία της Βουλιμίας
Ο επαγγελματίας Διαιτολόγος Διατροφολόγος αποτελεί βασικό μέλος της θεραπευτικής ομάδας για την θεραπεία της νόσου.
Συμβάλλει ουσιαστικά τόσο στην διατροφική αποκατάσταση όσο και στην σταδιακή εξομάλυνση της σχέσης του θεραπευόμενου με το φαγητό.
Αρχικά, ο ρόλος του είναι να ενημερώσει σχετικά με τις επιπτώσεις που έχουν οι εκκαθαριστικές και αντισταθμιστικές συμπεριφορές στον οργανισμό και την συνολική υγεία.
Ο Διαιτολόγος Διατροφολόγος βοηθά τον ασθενή να κατανοήσει τα σήματα πείνας και κορεσμού και τον τρόπο με τον οποίο η στέρηση τροφής και οι αυστηροί διατροφικοί κανόνες μπορούν να οδηγήσουν σε επεισόδια υπερφαγίας.
Ακόμη, εξηγεί πώς λειτουργεί ο φαύλος κύκλος στέρησης – υπερφαγίας – εκκαθάρισης και πώς μπορεί να παραμένει εγκλωβισμένο σε αυτόν.
Μέσα από την διατροφική εκπαίδευση και υποστήριξη, οργανώνεται ένα ισορροπημένο διατροφικό πλάνο με τακτικά γεύματα.
Στόχος είναι η επαρκή θρέψη του οργανισμού, η κάλυψη των αναγκών σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά και η σταθεροποίηση της διατροφικής συμπεριφοράς.
Παράλληλα, ο Διατροφολόγος καθοδηγεί τον θεραπευόμενο με ασφάλεια και χωρίς επικριτική στάση στην αποκατάσταση μιας πιο σταθερής, ευέλικτης και ισορροπημένης σχέσης με το φαγητό και το σώμα του.
Η σημασία της ψυχολογικής υποστήριξης στην θεραπεία της Βουλιμίας
Η ψυχολογική υποστήριξη αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της θεραπείας της νόσου.
Η διαταραχή δεν αφορά μόνο τη σχέση με το φαγητό. Συνδέεται στενά με τον τρόπο που το άτομο διαχειρίζεται τα συναισθήματα, το άγχος, την εικόνα σώματος και τις βαθύτερες σκέψεις και πεποιθήσεις για τον εαυτό του.
Ένα σημαντικό κομμάτι της θεραπείας είναι το άτομο να μπορέσει να διαχειριστεί τον φόβο γύρω από το φαγητό, το άγχος σχετικά με το βάρος και το σχήμα του σώματος καθώς και τις σκέψεις και τα συναισθήματα που το διατηρούν στον φαύλο κύκλο της Βουλιμίας.
Ο Ψυχολόγος αποτελεί βασικό μέλος της θεραπευτικής ομάδας. Βοηθά τον θεραπευόμενο να αναγνωρίσει πώς οι σκέψεις και τα συναισθήματά του επηρεάζουν άμεσα τη διατροφική του συμπεριφορά.
Μέσα από την ψυχοθεραπεία, ο ασθενής μπορεί να εντοπίσει τις μη βοηθητικές σκέψεις και συμπεριφορές που συντηρούν την πάθηση, να κατανοήσει τις ανάγκες που κρύβονται πίσω από τα επεισόδια υπερφαγίας και εκκαθάρισης και να αναπτύξει πιο λειτουργικούς τρόπους διαχείρισης των συναισθημάτων του, χωρίς να χρειάζεται να καταφεύγει στο φαγητό ή στις εκκαθαριστικές συμπεριφορές.
Στόχος της θεραπείας δεν είναι μόνο η μείωση των συμπτωμάτων. Είναι και η δημιουργία μιας πιο ασφαλούς, σταθερής και ισορροπημένης σχέσης με το φαγητό, το σώμα και τον εαυτό.
Επιστημονικη υποστήριξη στην αντιμετώπιση Βουλιμίας
Αναγνωρίζετε κάποια συμπτώματα της Νευρικής Βουλιμίας σε εσάς ή κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο ; Μπορώ να σας υποστηρίξω!
Είμαι Διαιτολόγος Διατροφολόγος στην Καλαμάτα και εκπαιδευμένη στην αντιμετώπιση Διατροφικών Διαταραχών. Έχω την εμπειρία και γνωρίζω τι πρέπει να γίνει βήμα βήμα για την θεραπεία.
Μπορώ να σας εξυπηρετήσω ακόμα και με Online συνεδρίες και μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου με όποιον από τους παρακάτω τρόπους σας εξυπηρετεί:
- Καλέστε με στο 697 969 6680
- Στείλτε μου email στο info@mariakazani.gr
- Συμπλήρωστε την φόρμα επικοινωνίας στην ιστοσελίδα μου
